Nowy numer 16/2018 Archiwum

Walka ze smogiem trwa

Zakaz wykorzystywania paliw stałych do ogrzewania domów i wody zaczął w Krakowie obowiązywać pod koniec zeszłego roku. Niedawno uchylił go Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Wyrok na razie jest nieprawomocny, więc zakaz nadal obowiązuje. Jeśli jednak Naczelny Sąd Administracyjny podtrzyma wyrok WSA, uchwała straci moc. Decyzja sejmiku województwa od początku miała zarówno zagorzałych zwolenników, jak i przeciwników. Jedni widzieli w niej jedyną szansę na realną poprawę jakości powietrza w Krakowie (pył z pieców domowych to aż 60 proc. tych zanieczyszczeń – więcej w ramce obok). Inni podkreślali, że zakaz finansowo uderzy w mieszkańców. Chodzi bowiem nie tylko o wymianę pieców na gazowe (na ten cel można dostać pieniądze z miejskiej kasy), ale także o ich późniejszą eksploatację, która jest znacznie droższa niż w przypadku paliw stałych – węgla i drewna (choć i przed tym miał zabezpieczać przygotowany przez miasto program osłonowy, pozwalający na dofinansowanie ogrzewania). Po stopniowym wprowadzaniu w życie przepisów całkowity zakaz stosowania tych paliw w Krakowie miał obowiązywać od 2018 roku. Uchwałę uchylił jednak WSA, który uznał, że sejmik przekroczył swoje kompetencje.

Wyrok obowiązuje

Wątpliwości wzbudziło m.in. uzależnienie zakazu od celu stosowania paliw stałych (nie wolno było ich wykorzystywać do ogrzewania mieszkań i wody, ale palenie drewnem w kominkach było dopuszczalne) oraz różne kryteria stosowane w odniesieniu do osób fizycznych i przedsiębiorców. To zdaniem sądu łamanie zasady wolności gospodarczej i uczciwej konkurencji. Naruszeniem zasady równości było także, jak podkreślił w przedstawionym 27 października uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sad Administracyjny, wprowadzenie przez sejmik zakazu w Krakowie, a niewprowadzenie go w podobnych miejscowościach, w których również jest problem z zanieczyszczonym powietrzem i w których również znajdują się zabytki. To wszystko – wraz z innymi, drobniejszymi uwagami (przedstawione przez WSA uzasadnienie liczy kilkadziesiąt stron) – zdecydowało o uchyleniu uchwały. Złożenie skargi kasacyjnej zapowiedziały już władze województwa, jak i dwie organizacje pozarządowe – fundacja Clientearth oraz Krakowski Alarm Smogowy, które zostały dopuszczone do postępowania sądowego. „Od wielu lat obserwujemy, że działania na rzecz poprawy jakości powietrza są nieskuteczne. Gdy wreszcie podjęte zostały działania naprawcze, wynikające z wojewódzkiego programu ochrony powietrza, zostały zablokowane z powodów prawnych” – komentują wyrok przedstawiciele Krakowskiego Alarmu Smogowego.

Działania trwają

Równocześnie, co zapowiedział podczas wizyty w Krakowie wiceminister środowiska Stanisław Gawłowski, w ministerstwie będą trwały prace nad zmianą odpowiedniej ustawy w taki sposób, by dało się wprowadzić zakaz wykorzystywania paliw stałych w Krakowie. Jak przekonuje Andrzej Guła, prezes Krakowskiego Alarmu Smogowego, konieczne jest przede wszystkim wprowadzenie norm jakości węgla dopuszczanego do sprzedaży, norm emisyjnych dla kotłów węglowych oraz umożliwienie gminom swobodniejszych działań na rzecz poprawy jakości powietrza. Władze Krakowa zapowiedziały z kolei, że nie zrezygnują z programu dofinansowania wymiany pieców i w ten sposób chcą przekonać mieszkańców do zmiany źródła ciepła, nawet jeśli formalny zakaz przestanie obowiązywać O tym, że samym krakowianom również leży na sercu jakość powietrza, świadczy i to, że projekt ustawienia w mieście tablicy na bieżąco informującej o stężeniu zanieczyszczeń w powietrzu, zgłoszony w ramach budżetu obywatelskiego, znalazł się wśród najchętniej wybieranych inwestycji i ma zostać zrealizowany. – Zakaz palenia węglem jest priorytetem, ale ważna jest też zmiana świadomości i kampania informacyjna dotycząca palenia śmieci – przekonuje A. Guła. – Przekaz musi być jednoznaczny, stanowczy i drastyczny. Każdy, kto pali śmieci, przepracowany olej czy stare opony, zabija swoich sąsiadów, emitując do atmosfery rakotwórcze substancje – podkreśla.

« 1 2 »
oceń artykuł

Zobacz także

Zapisane na później

Pobieranie listy

Rekalma