Krakowski

Wesoły cmentarz - na Pęksowym Brzyzku

Nad szemrzącym potokiem spoczywa plejada gwiazd i zarazem prości ludzie, górale i przyjezdni, zasłużeni i nieznani.

Dla Agaty Nowakowskiej-Wolak cmentarz na Pęksowym Brzyzku to miejsce magiczne. – Ludzi tam spoczywających połączyło jedno. Tatry i  skalna ziemia – mówi A. Wolska, do niedawna prezes zakopiańskiego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami. A. Nowakowska Wolak jest także kierownikiem Działu Konserwacji Zabytków w Muzeum Tatrzańskim. Z racji zawodu już ponad 20 lat zajmuje się z mężem renowacją nagrobków na cmentarzu na Pęksowym Brzyzku. Bardzo dobrze pamięta swoją pierwszą pracę.

– W 1989 r. konserwowaliśmy Pomnik Ofiar Demonstracji Patriotycznych z 1861 r. Ten monument stoi prawie na środku cmentarza. Był wykonany ze składek społecznych przez zakopiańczyka – absolwenta C.K., Szkoły Przemysłu Drzewnego - Andrzeja Gewonta w 1893 r.

Specyfiką tej podhalańskiej nekropolii są nagrobki drewniane.  Przybierają często postać przydrożnych kapliczek z charakterystyczną postacią Jezusa Frasobliwego. Jest tu wiele obelisków drewnianych. Są to prace uczniów Liceum Kenara, wykonane nierzadko pod kierunkiem Władysława Hasiora. Cmentarz zdobią też krzyże projektu Karola Stryjeńskiego, a także dojrzałe, ekspresyjne  prace Antoniego Rząsy i Kenara,  oraz współczesnych znanych rzeźbiarzy: np. Karola Gąsienicy Szostaka, czy Andrzeja Mrowcy.

Są tu też skromne, wiejskie nagrobki kamienne oraz rzeźbiarskie pomniki z kamiennymi krzyżami lub aniołami na skale. To wszystko przeplata się z żelaznymi krzyżami i ogrodzeniami oraz nową metaloplastyką, ozdobioną malowanymi witrażami lub obrazkami na szkle. – Czyni ten cmentarz różnorodnym, kolorowym i wyjątkowym, żeby nie powiedzieć – wesołym – mówi A. Wolak.

Co roku 1 listopada Towarzystwo Muzeum Tatrzańskiego wraz z członkami podhalańskiego oddziału Towarzystwa Opieki nad Zabytkami organizuje na zakopiańskiej nekropolii kwesty na rzecz odnowy zabytkowych nagrobków.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..
Dyskusja zakończona.

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Wtorek 10 Marca

Kawa i herbata

Kawa i herbata

Rozważa ks. Tomasz KoryciorzEwangelia z komentarzem

Najnowszy numer

GN 10/2026

8 marca 2026

ks. Marek Gancarczyk ks. Marek Gancarczyk Redaktor naczelny „Gościa Niedzielnego”, dyrektor Instytutu Gość Media. Święcenia kapłańskie przyjął w 1992 roku. Przez cztery lata pełnił funkcję wikariusza w parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Rybniku-Niedobczycach. W roku 1996 otrzymał nominację na redaktora naczelnego miesięcznika „Mały Gość Niedzielny”. Funkcję redaktora naczelnego tygodnika „Gość Niedzielny” pełnił od 2003 do 2018. W 2025 roku ponownie objął to stanowisko. W 2008 roku otrzymał nagrodę „Ślad” im. bp. Jana Chrapka. Od 2018 roku jest prezesem zarządu Fundacji Opoka. Od 2018 do 2025 roku był redaktorem naczelnym portalu Opoka.

Małe żuczki walczą o pokój

Wojna trwa już cztery lata. Ponieważ nagrzeszyliśmy. Wojna jest nagromadzeniem wielkiego zła, które jest konsekwencją naszego grzechu.

Więcej w Artykuł

Tylko w Gościu