Nowy numer 24/2018 Archiwum

Pamiątki powstańczych bojów

Powstańcy 1863. Zostały po nich fotografie, sztandary, broń, pamiątki osobiste, obrazy.

Pokazano je na wystawach w krakowskim Muzeum Narodowym. Ciekawym pomysłem ekspozycyjnym było spojrzenie na powstanie styczniowe oczami malarzy, którzy brali w nim udział lub je wspierali. – Zidentyfikowaliśmy ok. 40 artystów uczestniczących w powstaniu. Ze względu na możliwości ekspozycyjne i ograniczenie się do tematyki powstańczej lub zesłańczej, wybraliśmy prace 12 twórców: Kazimierza Alchimowicza, Michała Elwira Andriollego, Ludomira Benedyktowicza, Adama Chmielowskiego, Maksymiliana Gierymskiego, Ignacego Jasińskiego, Antoniego Kozakiewicza, Władysława Maleckiego, Maksymiliana Oborskiego, Ryszarda Oknińskiego, Leonarda Piccarda i Aleksandra Sochaczewskiego – mówi Gabriela Banach-Kielanowska, kurator wystawy „Artyści – świadkowie powstania styczniowego 1863 roku” w Sukiennicach.

Duże wrażenie robi obraz Władysława Maleckiego „Kawaleria powstańcza we mgle porannej”. Łączy artyzm malarski z reporterskim ujęciem tematu. Podobne, reporterskie ujęcie widać na malowidle „Biwak powstańców w lesie” Adama Chmielowskiego, późniejszego brata Alberta, świętego, który w powstaniu stracił nogę. Przykładem przezwyciężenia kalectwa będącego rezultatem walk powstańczych jest Ludomir Benedyktowicz. Stracił prawą dłoń i lewe przedramię, a mimo to bardzo sprawnie malował dzięki specjalnym uchwytom. Pokazano je na wystawie, przy namalowanym przezeń obrazie „Nad mogiłą powstańca”. Nie jest łatwo zaaranżować wystawę składającą się ze statycznych elementów. Elżbiecie Szurpickiej aranżującej ekspozycję w Sukiennicach udało się to znakomicie. Zwiedzającym wydaje się, że są w obozie powstańczym. Wartę trzymają dwaj uzbrojeni po zęby żołnierze. Efekt osiągnięto, powiększając i naklejając na odpowiednio przycięte kartony powstańcze fotoportrety malarzy: Bronisława Abramowicza i Antoniego Kozakiewicza. Obok nich broń i oporządzenie, m.in. luneta Romualda Traugutta, za nimi oryginały rysunków cyklu „Lituania” Artura Grottgera”. Broń, fotografie i sztandary powstańcze pokazano również na wystawie „Portrety, symbole, broń – w rocznicę styczniowego zrywu” w Nowym Gmachu MNK. Wzruszającym przykładem ciągłości tradycji wojskowej jest sztandar powstańczy, przysposobiony z chorągwi kościelnej przez Szymona Wizunasa (księcia Światopełka-Mirskiego). Wraz ze swym chorążym sztandar ten brał udział w walkach i popowstaniowych lwowskich uroczystościach patriotycznych. Po odzyskaniu niepodległości został zaadaptowany na sztandar I Korpusu Kadetów we Lwowie. Obydwie wystawy będzie można zwiedzać do 26 maja w Sukiennicach (Rynek Główny 3) i w Nowym Gmachu MNK (al. 3 Maja 1)

« 1 »
oceń artykuł

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zapisane na później

Pobieranie listy

Rekalma