Nowy Numer 29/2018 Archiwum

Gdzie jest królewicz Aleksander?

Do krypty Zygmuntowskiej w Grobach Królewskich katedry na Wawelu powróciły kolejne odnowione sarkofagi. Zawierają szczątki członków rodzin królewskich – Wazów i Jagiellonów.

Konserwowano tym razem sarkofagi: królowej Barbary Zapolyi (ok. 1490–1515), pierwszej żony Zygmunta Starego, królowej Anny Austriaczki (1573–1598), pierwszej żony Zygmunta III Wazy, jej córki królewny Anny Marii Wazówny (1593–1600) i królewicza Aleksandra Karola Wazy (1614–1634), najmłodszego syna Zygmunta III i królowej Konstancji Habsburżanki. – Wszystkie wykonano z cyny. Są jednak zróżnicowane pod względem wyglądu i urody. Jedne są skromne, inne zaś bogato zdobione – mówi dr Elżbieta Nosek, znawczyni zabytkowych metali, która nadzorowała prace konserwatorskie. Ich renowacja trwała od czerwca bieżącego roku. – Cieszę się, że możemy przedstawić rezultaty tego trudu konserwatorskiego, tak ważnego dla historii i narodu – zaznacza ks. prał. Zdzisław Sochacki, proboszcz katedry wawelskiej.

– Stosunkowo łatwe były konserwacje sarkofagów Barbary Zapolyi i Anny Marii Wazówny, bo mają prostą budowę i nie są zdobione. Z kolei sarkofag królewicza ma bardzo skomplikowaną konstrukcję, zaś ten królowej Anny Habsburżanki, zwanej Austriaczką, ma wiele zdobień – opowiada Agnieszka Trzos, która wraz z mężem Tomaszem zajmuje się w pracowni w Tychach renowacjami kolejnych sarkofagów wawelskich. – Najciekawsza, ale i najtrudniejsza była praca przy konserwacji sarkofagu królewicza. Był konserwowany uprzednio tylko raz i ma monolityczną budowę. Nie można go było zatem rozebrać na części. Po odjęciu tylnej ścianki musieliśmy więc wchodzić do wnętrza, by dokonać prac oczyszczających, co było trudne ze względu na ciasnotę, w której łatwo można było uszkodzić miejsca, gdzie ściany były dotknięte korozją, i szkodliwe ze względu na opary substancji chemicznych – dodaje A. Trzos.

Naprawiono konstrukcję sarkofagów, usunięto zanieczyszczenia. – Przy okazji udało nam się, po wielu próbach, opracować i wykorzystać laserową metodę czyszczenia sarkofagów – mówi T. Trzos. – Wykorzystaliśmy to przy czyszczeniu sarkofagu królewicza. Pracownicy firmy konserwatorskiej zaprezentowali wyciąganie trumny Aleksandra Karola z sarkofagu. – Gdzie jest królewicz? – pytano z niepokojem, gdy okazało się, że trumna jest pusta. – Nie chcieliśmy na czas pokazu zakłócać spokoju szczątkom przedstawiciela rodziny królewskiej. Spoczywają tymczasowo w kaplicy biskupa Zadzika i wrócą rychło. Podkreślam z naciskiem, że na czas renowacji sarkofagów trumny ze szczątkami zawsze pozostają w katedrze – tłumaczy ks. Sochacki.

Do krypty zniesiono również z kaplicy Wazów umieszczone tam przejściowo po konserwacji sarkofagi króla Zygmunta Augusta (1520–1572) i jego siostry Anny Jagiellonki (1523–1596). Na środku ustawiono także odnowioną przez konserwatora Ignacego Jakubczyka trumienkę ze szczątkami króla Stanisława Leszczyńskiego (1677–1766), które miały bardzo burzliwe dzieje, nim w 1928 r. trafiły na Wawel. A i tutaj przenoszono je z miejsca na miejsce; w 1938 r. z zamku do katedry, gdzie wędrowały po różnych kryptach. W niszy krypty Zygmuntowskiej z tyłu stoi jeszcze trumna króla Augusta II Sasa (1670–1733), która ma być odnawiana w przyszłym roku. Czas renowacji sarkofagów wykorzystano na odnowienie XVII-wiecznej krypty. Odsłonięto m.in. pozostałości wczesnoromańskiej świątyni. W miejscach, gdzie skuto tynki, widać również pozostałości świątyni romańskiej z drugiej połowy XI w. – Podczas prac renowacyjnych znaleźliśmy m.in. płytki z posadzki z okresu romańskiego. Zostały w XVII w. wykorzystane ponownie przy urządzaniu wystroju tej krypty – powiedział I. Jakubczyk. Prace przy sarkofagach są finansowane w większości z pieniędzy przekazanych przez Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa.

« 1 »
oceń artykuł

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zapisane na później

Pobieranie listy

Rekalma