Nowy numer 8/2019 Archiwum

Drukować, jak ja dysponuję!

Wszystko od początku do końca robił sam. Malował, pisał dramaty, pilnował potem ich druku i projektował okładki, robił meble, chciał pisać operę. W Muzeum Narodowym w Krakowie otwarto wystawę „Wyspiański. Nieznany”, prezentującą go przede wszystkim jako artystę książki.

To istotne uzupełnienie wciąż trwającej wystawy „Wyspiański”, którą do tej pory zwiedziło ponad 200 tys. osób – mówi prof. Andrzej Betlej, dyrektor MNK. – Sądzę, że atrakcją dla zwiedzających będzie możliwość zobaczenia po raz pierwszy dwóch dzieł malarskich Wyspiańskiego, kupionych do naszych zbiorów w listopadzie ubiegłego roku – „Autoportretu artysty” z 1897 r. i „Portretu dr. Jana Raczyńskiego” z 1904 r. „Autoportret” w ogóle nie był do tej pory prezentowany publicznie – dodał dyrektor MNK. Na wystawę wypożyczono z muzeów i zbiorów prywatnych także inne dzieła plastyczne Wyspiańskiego, m.in. „Macierzyństwo” z 1904 r. (sprzedane w 2017 r. na aukcji prywatnemu kolekcjonerowi za 4,3 mln zł!), „Śpiący Staś” i „Skarby Sezamu”.

Ekspozycja przygotowana przez Magdalenę Laskowską przedstawia jednak przede wszystkim związki artysty z książką. Był zarówno ich pilnym czytelnikiem, jak i twórcą, który nadawał kształt artystyczny i typograficzny książkowym edycjom swoich dzieł oraz publikacjom innych autorów. Po raz pierwszy pokazano liczący prawie 600 tomów księgozbiór Wyspiańskiego. Na wielu książkach umieścił swój podpis własnościowy, dopiski i szkice. Uważna lektura m.in. dzieł o historii Polski i starożytnej Grecji była kanwą jego wyobraźni malarskiej i pisarskiej. Nie był jednak klasycznym bibliofilem. „Książki są po to, żeby ich używać” – zwierzał się Maciejowi Szukiewiczowi i bez skrupułów wydzierał z nich potrzebne mu ilustracje. Jako artysta książki nie ograniczał się do wykonywania ilustracji oraz ozdobników graficznych. Dbał także o odpowiadający mu estetycznie układ typograficzny oraz krój czcionek. Pilnował spraw technicznych, które mogły pozytywnie lub negatywnie wpływać na ostateczny kształt druków. Był przy tym bezkompromisowy. „Proszę tak drukować, jak ja dysponuję, albo nie drukować wcale” – napisał 27 lutego 1905 r. na odwrocie odbitki swojej parafrazy hymnu „Veni Creator”.

– Hymn miał być odbity w Drukarni Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prezentowany na wystawie egzemplarz korektorski jest cennym świadectwem sumienności Wyspiańskiego w podejściu do realizacji swoich dzieł. Artyście nie podobał się układ typograficzny nadany hymnowi z polecenia prof. Bolesława Ulanowskiego, szefa drukarni. Zamaszyście pokreślił jedną z kart odbitki, sygnując to pokreślenie swymi inicjałami. Druk „Veni Creator” nigdy nie został w drukarni uniwersyteckiej dokończony; wydrukowane już arkusze rzucono na strych – opowiada Magdalena Laskowska, kurator wystawy.

Zwiedzający mogą też prześledzić proces realizacji dzieł graficznych Wyspiańskiego. Pokazanym wśród książek z jego biblioteki „Pieśniom” Bolesława Raczyńskiego do słów Lucjana Rydla z barwnym rysunkiem artysty na okładce towarzyszy nieco dalej oryginalna płytka cynkotypowa, z której w 1903 r. odbijano ów rysunek w krakowskiej drukarni. Podobnie jak w przypadku innych wystaw, także i tej będzie towarzyszył bogaty program edukacyjny. Wystawę, która inauguruje obchody 140-lecia Muzeum Narodowego, można oglądać od 16 stycznia do 5 maja w Gmachu Głównym MNK (al. 3 Maja 1). Do 5 maja będzie tam czynna także wystawa główna poświęcona Wyspiańskiemu.

« 1 »
oceń artykuł

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Reklama

Zapisane na później

Pobieranie listy

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL