Nowy numer 50/2019 Archiwum

Wyśnili Niepodległą

Marzyli o wielkości i niepodległości narodu. Pragnienia przekuwali w czyn, zawsze z Krakowem w tle. Najpierw ich sylwetki przedstawiono w 18-odcinkowym serialu telewizyjnym, teraz przyszedł czas na książkę.

Wybrane na tytuł cyklu filmowego oraz książki określenie „marzyciele” nie oznacza, że autorzy przedstawiają pięknoduchów oderwanych od rzeczywistości. – Najpierw trzeba było pomarzyć, a potem przejść do czynu. Było ich wielu. Ich wizje były różne, niemniej uważali, że mogą się zrealizować tylko w niepodległej Polce. Kluczem był przede wszystkim Kraków. Przedstawiamy więc nie tylko tych, którzy się tutaj urodzili i długo mieszkali. Wśród bohaterów jest bowiem człowiek, który w Krakowie był jedynie przez kilkanaście dni, czyli... naczelnik Kościuszko – mówi Sylwester Szefer, współautor filmu i książki.

Tytułowi „marzyciele” to nie tylko konspiratorzy i uczestnicy walki zbrojnej, jak Marcin „Lelewel” Borelowski i Józef Piłsudski, politycy Roman Dmowski, Ignacy Daszyński, Wincenty Witos, lecz także ludzie pracy organicznej, np. bp Jan Paweł Woronicz, książę Władysław Czartoryski, Henryk Jordan czy Ignacy Paderewski. Ciekawym przypadkiem wśród nich był Woronicz. Jako biskup krakowski głosił m.in. kazania na pogrzebach Kościuszki i ks. Józefa Poniatowskiego, pisał wiersze, w pałacu biskupów krakowskich urządził gabinet historyczny z zamówionymi specjalnie obrazami Michała Stachowicza. Ten gabinet stał się swoistym muzeum narodowym.

Doktor Jordan z kolei uważał, że świadomy obywatel kraju, szczególnie młody, nie może być cherlakiem fizycznym i duchowym. Dlatego doprowadził do tego, że w 1889 r. „na krakowskich Błoniach otworzył swe podwoje pierwszy w Europie publiczny plac zabaw i gier ruchowych, oparty na wzorcu amerykańskim i przeznaczony dla dzieci do lat piętnastu”. Stamtąd młodzi wynieśli także wychowanie patriotyczne. „W ogrodzie gier i zabaw pojawiła się galeria wielkich Polaków. (...) Przy pomniczkach młodzież odbywająca swe marszobiegi mogła odsapnąć i posłuchać pogadanek o wyjątkowych postaciach tworzących polską historię, kulturę i tożsamość. Przyglądali im się z cokołów Długosz, Kordecki, Skarga, Kościuszko, Chopin i ci bardziej [wówczas] współcześni – Matejko, Grottger” – pisze Piotr Legutko.

Wspomniany Matejko wraz ze Stanisławem Wyspiańskim także znaleźli się wśród niepodległościowych „marzycieli”. Ich wizje artystyczne bowiem również przyczyniły się do odzyskania niepodległości. Piotr Legutko, Paweł F. Nowakowski, Sylwester Szefer, „Marzyciele. Oni wyśnili niepodległość”, Wydawnictwo WAM, Kraków 2019, ss. 304.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama