Nowy numer 48/2020 Archiwum

Emigrejtan u siebie

Zygmunt Nowakowski (1891–1963), zmarły w Londynie pisarz i publicysta, jest od 1968 r. pochowany na cmentarzu Rakowickim. Historyk Paweł Chojnacki, autor jego wydanej niedawno biografii, uważa jednak, że nie wrócił on jeszcze w pełni pod Wawel.

Mam na myśli jego powrót do pamięci krakowian i wszystkich Polaków.

W kraju po jego śmierci były wznowione „Przylądek Dobrej Nadziei” i „Rubikon”, ukazały się także wybór felietonów przedwojennych, emigracyjne gawędy historyczne i tomik „Mój Kraków”. To jednak stanowczo zbyt mało wobec roli, jaką odegrał Nowakowski – mówi autor książki. Po wielu latach poszukiwań i badań w Polsce oraz w Wielkiej Brytanii opisał on życie i dzieła „Krakowiaka z Półwsia Zwierzynieckiego”.

Nowakowski był m.in. legionistą, aktorem, dyrektorem teatru, jednym z pierwszych spikerów Polskiego Radia, wziętym felietonistą, publicystą politycznym, pisarzem, a przede wszystkim jednak krakowiakiem do szpiku kości. Paweł Chojnacki od lat zabiega o jego docenienie. Chciał, żeby rok 2013 był w Krakowie Rokiem Zygmunta Nowakowskiego. – Niestety, nie udało się. Powstała jedynie wystawa czasowa w Domu Zwierzynieckim – mówi historyk. Autor „Przylądka Dobrej Nadziei” jest godzien, by mieć w Krakowie co najmniej ulicę swojego imienia.

– Dobrym pomysłem byłby choćby krakowski szlak edukacyjny jego śladami – uważa P. Chojnacki. Sądzi jednak, że najważniejsze jest zebranie i ogłoszenie drukiem jego utworów. Powojenna postawa Nowakowskiego stała się bowiem symbolem niezłomności polskiej emigracji niepodległościowej. Przypominała gest Rejtana, więc zaczęto go nazywać „Emigrejtanem”.

– Jan Lechoń oceniał, że jego artykuły z lat 40. i 50. XX w. pozostaną na zawsze ozdobą polskiej publicystyki. Przygotowuję dla PIW wybór powojennych pism literackich Nowakowskiego, drukowanych w „Wiadomościach”. Są przymiarki do wydania felietonów z Radia Wolna Europa, bo emigracyjny wybór dokonany niegdyś przez Lidię Ciołkoszową obejmował jedynie ich część. Warto byłoby dołączyć do nich płyty z zachowanymi nagraniami – wylicza P. Chojnacki. Paweł Chojnacki, „Reemigrejtan. Kiedy Zygmunt Nowakowski wróci wreszcie do Krakowa?!”, Kraków 2019, Wydawnictwo Libron, ss. 480 + 120 ilustracji.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama