Nowy numer 22/2020 Archiwum

Dzieje dobrego adresu

Krakowianie i turyści przechodzą koło niej tłumnie, spacerując po krakowskim Rynku Głównym. Zaglądają także poza pałacową fasadę, odwiedzając wystawy i uczestnicząc w wielu innych wydarzeniach organizowanych przez działające tu od 1991 r. Międzynarodowe Centrum Kultury.

To, co dawne, łączy się tam z nowoczesną aranżacją wnętrz.

– Historia kamienicy „Pod Krukami” przy Rynku Głównym 25, mieszczącej obecnie MCK, jak w zwierciadle odbija losy Krakowa – od średniowiecza aż po czasy współczesne. Była świadkiem wielu wydarzeń historycznych. Pod jej oknami składał przysięgę w 1794 r. Tadeusz Kościuszko, a jej ówczesny właściciel gen. Aleksander Szembek w porywie uczuć patriotycznych „odprzęgł konie od karety, a zaprzęgł do działa” – mówi prof. Jacek Purchla, wybitny znawca dziedzictwa kulturowego, wieloletni dyrektor MCK.

Pod jego redakcją ukazała się niedawno praca zbiorowa „Rynek Główny 25. Dzieje jednego adresu”, gdzie w sposób pasjonujący przedstawiono historię kamienicy, która w przeszłości należała do wielkich kupców oraz przedstawicieli arystokracji, gdzie działał bank, a swoje siedziby urządziły tu władze partyjne hitlerowskiej NSDAP oraz komunistycznej PPR. Po wojnie pod tym adresem działało przez wiele lat Wydawnictwo Literackie. Niegdyś były to dwie osobne kamienice, które połączyła w całość dopiero w latach 40. XIX w. ówczesna ich właścicielka Anna z Tyszkiewiczów Wąsowiczowa.

– Przekształciła je w pałac, który stał się salonem kulturalnym Krakowa – zaznacza prof. Purchla. Zwraca uwagę, że funkcje kulturalne przeplatały się tu przez wieki z funkcjami ekonomicznymi. W XVI w. rezydowali tu przedstawiciele możnych rodów mieszczańskich – węgierskich Turzonów, eksploatujących kopalnie miedzi, srebra i złota, oraz augsburskich Fuggerow, zwanych u nas Fukierami. Jakiś czas kamienica była więc nazywana „Fukarowską”. Przez wiele lat działał tu także założony w 1869 r. Bank Galicyjski dla Handlu i Przemysłu.

Od 1956 r. do 1972 r. swoją siedzibę miało tu Wydawnictwo Literackie. Kultura rządzi tu do dziś. MCK stało się oknem na Europę Środkową. Doprowadzenie przez ponad 18 lat jego siedziby do obecnego, kwitnącego stanu było pracą iście herkulesową, gdyż budynek w 1991 r. był w bardzo kiepskim stanie technicznym.„Rynek Główny 25. Dzieje jednego adresu”. Redakcja naukowa Jacek Purchla, Kraków 2019, Międzynarodowe Centrum Kultury, ss. 216 + 150 fotografii na osobnych stronach.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama