Nowy numer 19/2021 Archiwum

Przeciwko wykluczeniu

– Pandemia uwypukliła wiele problemów istniejących wcześniej, ale jeden z nich jest bardzo mocny: to nasza zdolność nadawania życiu sensu i nadziei – mówi o. Pedro Aguado SP, przełożony generalny zakonu pijarów, który gościł w Krakowie na wizytacji kanonicznej.

Magdalena Dobrzyniak: Jak ocenia Ojciec funkcjonowanie szkół pijarskich w Polsce w czasie pandemii?

O. Pedro Aguado SP: Moja wizytacja jest z konieczności ograniczona, bo w szkołach nie ma uczniów. Widzę jednak wielki wysiłek nauczycieli, żeby odpowiedzieć na potrzeby dzieci i młodzieży, a także ich tęsknotę za bezpośrednim kontaktem z wychowankami. Ten brak jest dla nich trudnym doświadczeniem. Dla pijarów w Polsce właściwa jest pasja wychowania chrześcijańskiego i głoszenia Ewangelii. To robią ludzie zaangażowani.

Co w życiu szkół, poza zmianą formy nauczania, zmieniła pandemia?

Ta sytuacja pokazuje wszystkim zaangażowanym w edukację i wychowanie, że muszą być jeszcze bardziej twórczy. Widzimy też coraz jaśniej, że choć czasami chcielibyśmy wrócić do czegoś, co już było, nie tego szukamy. Nie tego szukają szkoły katolickie. Chcemy czegoś lepszego, niż było. Nie chcemy wracać do przeszłości, bo w przeszłości było też wiele działań, które się nie sprawdziły. Pandemia uwypukliła wiele problemów istniejących wcześniej, ale jeden z nich jest bardzo mocny: to nasza zdolność nadawania życiu sensu i nadziei. Pandemia sprawia, że wiele osób żyje jakby we mgle, traci poczucie bezpieczeństwa, boi się. Z drugiej strony jednak wywołuje odruchy solidarności. Jedną z najpotrzebniejszych rzeczy jest konieczność odzyskania wiary w to, że damy radę i będziemy mogli tworzyć świat odmienny od tego, w którym żyjemy.

Czy ma w tym pomóc Globalny Pakt Edukacyjny, w którego tworzenie Ojciec jest zaangażowany?

Papież Franciszek zainicjował pakt w październiku ubiegłego roku, ale pomysł narodził się jeszcze przed wybuchem pandemii. Już wtedy widział potrzebę wspólnej walki przeciwko wykluczeniu, działań na rzecz ekologii integralnej. Na to nałożyła się pandemia. To, co papież chciał osiągnąć, okazało się jeszcze pilniejsze. Pandemia nie wywołała problemów związanych z podziałami, ale sprawiła, że są one jeszcze bardziej widoczne. Jesteśmy dziś w bardzo ciężkiej sytuacji. W wielu miejscach nauczanie trwa na odległość, ale w innych szkoły przestały działać i dzieci straciły możliwość edukacji: nie mają komputerów ani dostępu do internetu. W tym sensie pandemia zwiększyła wykluczenie.

Jakie są postulaty paktu?

Wizja papieża Franciszka zakłada, że edukacja powinna być antidotum na kulturę indywidualistyczną, skutkującą kultem własnego „ja” i dominacją obojętności. „Naszą przyszłością nie może być podział, zubożenie zdolności myślenia i wyobraźni, słuchania, dialogu i wzajemnego zrozumienia. Nasza przyszłość nie może być taka” – mówił Ojciec Święty. Papież chce, abyśmy pojmowali edukację jako kluczową dla stworzenia świata odmiennego od tego, w którym żyjemy. I chce, żeby cały świat zrozumiał, że to wymaga współpracy ze strony wszystkich. To nie jest wydarzenie jednorazowe, ale proces, który ma swoje punkty kluczowe. Wśród konkretnych zobowiązań paktu są: postawienie człowieka w centrum każdego procesu edukacyjnego, wsłuchanie się w głos dzieci, większe włączenie dziewczynek w edukację, uznanie rodziny za pierwszy i nieodzowny czynnik wychowawczy, otwarcie na potrzebujących, wypracowanie nowych sposobów rozumienia gospodarki, polityki i rozwoju.

Jak angażują się w ten projekt szkoły katolickie?

Najistotniejsze jest, żeby te postulaty stały się częścią oferty edukacyjnej. Jednym z nich jest wychowanie obywatelskie, czyli wychowywanie ludzi, którzy wezmą odpowiedzialność za tworzenie tego świata. Innym – edukacja w duchu ekologii integralnej. To nie może stać się przedmiotem szkolnym, ale powinno być inspiracją dla szkół. W ten sposób pracują placówki katolickie, a pijarskie wśród nich. Pijarski model wychowania zresztą od początku dąży do przemiany społeczeństwa, więc nasza misja naturalnie wpisuje się w całościową wizję papieża Franciszka.

Jakie instytucje, poza szkołami katolickimi, włączają się w tę ideę?

Papież zachęca do zaangażowania młodzież, rodziny, wspólnoty, szkoły, instytucje, przywódców religijnych i rządzących. W realizację paktu włączyły się mocno m.in. szkoły wyższe, które tworzą jego podstawy teologiczne, filozoficzne i socjologiczne. Wzrastają też kontakty z innymi wyznaniami i religiami. Na rzecz tego samego celu działa również UNESCO. Papież od początku mówił, że to nie jest pomysł wewnętrzny w Kościele, ale propozycja dla wszystkich, którzy chcą tworzyć świat odmienny od obecnego, i każdy mierzy się z tym wyzwaniem, opierając się na tym, kim jest.


magdalena.dobrzyniak@gosc.pl

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama