Nie żyje Janusz Tarabuła (1931-2026)

Janusz Tarabuła był absolwentem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, którą ukończył w 1956 r. w pracowni Czesława Rzepińskiego. Historycznie dla artystów ten moment był szczęśliwy, bo przypadł na popaździernikową odwilż polityczną. Dzięki temu młody artysta nie musiał malować portretów Majakowskiego jak trochę starszy od niego Nowosielski i jeszcze przed dyplomem założył z równie młodymi kolegami Grupę Nowohucką. Miała ona konsolidować środowisko plastyczne a nowohuckość wynikała stąd, że w Nowej Hucie właśnie artyści otrzymywali mieszkania i pracownie.

"Jej członków bardziej niż jakikolwiek wspólny program artystyczny łączyła niechęć do dogmatów estetycznych, otwartość na eksperymenty formalne i żywe zainteresowanie przeciekającymi przez żelazną kurtynę z Zachodu informacjami o nowych kierunkach w sztuce" - pisała o Grupie Nowohuckiej Joanna Gościej-Lewińska. W kilka lat po powstaniu młodzi artyści dołączyli wspólnie do II Grupy Krakowskiej, co było najdobitniejszym wyrazem uznania środowiska awangardowych plastyków dla początkujących bądź co bądź kolegów.

  Młodzieńcze dzieła Janusza Tarabuły pokazano w 2017 r. w Galerii Zderzak na wystawie "Architektura nocy". Grzegorz Kozakiewicz

Niechęć do dogmatów estetycznych, nowoczesne formy malarskie, nie oznaczały jednak eksperymentowania dla samego eksperymentowania. "Każda ideologia szkodzi sztuce. Naszym marzeniem było robienie metafizyki w malarstwie” - powiedział  w jednym z wywiadów J. Tarabuła o swojej młodzieńczej twórczości i twórczości swoich kolegów. Pokazano ją w 2017 r. w Galerii Zderzak, na wystawie "Architektura nocy".  Surrealistyczne, abstrakcyjne, nawiązujące m.in. do twórczości Juana Miro oraz pierwsze, charakterystyczne dla późniejszego malarstwa Tarabuły eksperymenty z malarstwem materii, pokazują zainteresowanym początkami awangardy w Polsce, w jaki sposób powstawał nowy sposób myślenia o sztuce, który legł u podstaw działalności Grupy Nowohuckiej czy II Grupy Krakowskiej, który zaowocował wystawami "nowoczesnych", a po odwilży październikowej zdominował polską sztukę. Przekrojowo jego twórczość pokazano w ubiegłym roku w Muzeum Narodowym w Krakowie, na wystawie "Pamięć". J. Tarabuła w latach 80. ub. wieku uczestniczył w ruchu kultury niezależnej. W latach 1982-2002 prowadził Pracownię Malarstwa na Wydziale Architektury Wnętrz krakowskiej ASP.

Znawcy jego twórczości podkreślają, że choć artysta uprawiał przede wszystkim malarstwo sztalugowe, miał swoim dorobku także realizacje monumentalne, freski i mozaiki w przestrzeniach sakralnych. Warto wspomnieć, że w ostatnim okresie życia nawiązał do tradycji dawnego malarstwa polskiego z okresu baroku, tworząc swój "Autoportret trumienny".

  Kraków 2017, Galeria Zderzak, Janusz Tarabuła na wystawie jego młodzieńczej twórczości - "Architektura nocy". Grzegorz Kozakiewicz